Cuộc hàn gắn khó khăn - Ảnh 1.

Người ủng hộ ông Trump và người chống đối tranh cãi gần Nhà Trắng trong tối xuống đường 14-11 – Ảnh: Reuters

“Bạo lực là chuyện thường ngày như cơm ăn, nước uống ở Mỹ. Nó có thể bùng nổ bất kỳ lúc nào” – nữ văn sĩ da màu Toni Morrison từng cảm thán như vậy. 

Nhà văn đoạt Nobel văn chương năm 1993 giải thích về sự thù hận đang được mọi người mô tả là xâm chiếm đời sống người dân Mỹ: “Không có ai mới sinh ra mà lại nói “tôi vốn ghét người da màu”. 

Đó là thứ tư tưởng được truyền đạt, được thấm nhuần”. Bàng bạc trong toàn bộ các tác phẩm của bà là câu hỏi về phân biệt chủng tộc, về thù hận giữa các màu da: “Tại sao có sự thù hận đến vậy giữa hai bên?”.

Trong thâm sâu mà nói, người Mỹ bây giờ không còn đồng ý với nhau về khái niệm “nền dân chủ Mỹ là gì”.

Bà Nicole Bacharan (nhà sử học và nhà khoa học chính trị chuyên về xã hội Mỹ)

Ở mùa bầu cử năm nay, điều đó càng nổi bật hơn bao giờ hết. Những cuộc biểu tình phản đối của người da màu chống lại những điều được cho là “bạo lực của cảnh sát đối với người da đen”, là “tình trạng phân biệt chủng tộc mang tính áp bức với người da đen”… chưa lặng hết dư âm thì đã xuất hiện những cuộc tuần hành, biểu tình của những người ủng hộ Tổng thống Donald Trump.

Họ cũng đông đảo không kém, thậm chí là nhiều hơn các cuộc biểu tình trước, cũng cương quyết không kém với một tư tưởng mà người ta tin rằng khó lòng thay đổi trong ngày một ngày hai: “Cuộc bầu cử hiện tại đã bị gian dối” và “Ông Trump mới là người xứng đáng chiến thắng”. 

Các hãng truyền thông đã phỏng vấn không ít người tham gia biểu tình, có những người đã lái xe hơn trăm cây số, có những nơi tổ chức cả chuyến bay về thủ đô Washington để tham gia tuần hành.

Thật oái oăm khi thủ đô Washington bỏ phiếu cho ông Biden nhưng lại chứng kiến sự tề tựu đông đảo của những người bên Cộng hòa trong ngày

14-11. Số cử tri bỏ phiếu cho ông Trump cho thấy nền tảng ủng hộ vị đương kim tổng thống vẫn rất vững chắc. Mặc dù ông Trump đã bộc lộ một số hạn chế trong 4 năm cầm quyền, nhưng các cử tri cơ bản vẫn kiên quyết ủng hộ ông. 

Thậm chí số phiếu phổ thông ông có theo các số liệu được truyền thông công bố đến giờ là gần 73 triệu, tức là tăng hơn 10 triệu so với cách đây 4 năm.

Nền tảng cử tri da trắng trình độ học vấn thấp của ông Trump tương đối ổn định, chiếm gần một nửa dân số Mỹ. Hiểu được tình hình đó nên bản thân ông Trump đến giờ vẫn chưa chịu thua cuộc. 

Ngay sau khi rời Nhà Trắng vào sáng 14-11 và vẫy tay chào người ủng hộ, đến trưa ông Trump lại viết tweet nói rằng người ủng hộ ông sẽ “không chấp nhận một cuộc bầu cử gian dối”.

Cho đến giờ, có thể nói cuộc bầu cử đã phản ánh sự phức tạp của tình hình nước Mỹ hiện nay. Nước Mỹ không ngừng thay đổi, không còn là Mỹ trước đây và cũng không thể trở lại như xưa. Ông Biden luôn nói đến việc “hàn gắn nước Mỹ” trong những phát biểu gần đây, thậm chí là xuyên suốt quá trình tranh cử và đề xuất khôi phục tinh thần nước Mỹ. 

Nhưng nói thì luôn dễ hơn làm. Sự chia rẽ của nước Mỹ khó có thể được hàn gắn trong ngắn hạn và điều này cũng sẽ hạn chế phần nào việc điều hành của chính quyền mới.

Ông Geoffrey Kabaservice, giám đốc về nghiên cứu chính trị thuộc Trung tâm Niskanen ở Washington, cho rằng bộ đôi Biden – Harris một khi được xác nhận bước chân vào Nhà Trắng có thể chọn cách xoa dịu phần nào những cử tri nam giới da trắng vốn ủng hộ ông Trump, đồng thời lắng nghe tiếng nói của cánh tả trẻ tuổi và đa chủng tộc.

Nhưng việc hàn gắn những chia rẽ này cũng tương tự như việc đi trên một sợi dây thừng đã sờn và đang cháy âm ỉ ở cả hai đầu…