Ca người lớn mắc bệnh tay chân miệng (TCM) vừa được Bệnh viện (BV) Đại học Y Dược TP HCM ghi nhận là một phụ nữ 32 tuổi ở quận Bình Tân, TP HCM. Chị P.T.D đi khám vì nghĩ mình bị bệnh chàm. Kết quả xét nghiệm xác nhận chị D. bị bệnh TCM.

Dễ nhầm với bệnh da liễu

TS-BS Lê Thái Vân Thanh, Trưởng Khoa Da liễu – Thẩm mỹ da BV Đại học Y Dược TP, cho biết bệnh TCM thường xảy ra ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Tuy nhiên, người lớn cũng có thể mắc TCM nếu như hệ miễn dịch chưa đủ mạnh để chống lại virus gây bệnh này.

Theo TS-BS Lê Thái Vân Thanh, các triệu chứng bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, khoeo tay, nếp gấp của da ở người lớn dễ bị nhầm với bệnh chàm và bệnh viêm da tiếp xúc. Bệnh nhân P.T.D vừa được BV Đại học Y Dược xác định bị bệnh TCM khi đến khám với nghi ngờ bị bệnh chàm. Qua điều tra bệnh sử, các bác sĩ biết được chị D. đang chăm con 9 tháng tuổi mắc bệnh TCM tại một BV nhi trên địa bàn TP, nên nhiều khả năng chị D. đã bị lây TCM từ con của mình.

“Điều đáng lo ngại, với người lớn, nhất là nữ cũng là người nội trợ chính, chăm sóc nấu ăn cho mọi thành viên gia đình, nên nếu bị TCM sẽ là một nguồn lây truyền rất nguy hiểm. Như đã nói, do các dấu hiệu TCM ở người lớn rất giống bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng, viêm da côn trùng, chàm… Vì vậy, đang trong mùa dịch TCM, người lớn càng phải lưu tâm vấn đề này” – TS-BS Vân Thanh khuyến cáo.

Dịch bệnh của trẻ nhỏ tấn công người lớn - Ảnh 1.

Hoạt động giám sát công tác phòng chống dịch bệnh tại một khu dân cư ở TP HCM (Ảnh: HCDC)

Theo BS Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm – Thần kinh Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP HCM), TCM vốn được coi là bệnh của trẻ em, tuy nhiên phụ nữ mang thai là đối tượng nguy cơ có thể mắc bệnh này (vì sức đề kháng yếu). Bệnh TCM ở người lớn được cho là rất hiếm gặp, song không phải không có.

ThS-BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC), cho biết theo chu kỳ hằng năm, đỉnh TCM xuất hiện vào khoảng từ tuần 39-44 của năm, có thể xuất hiện thêm số ca bệnh nặng và sau đó giảm dần.

Dự báo số ca bệnh TCM có thể tiếp tục tăng theo mùa và xuất hiện thêm số ca bệnh nặng cũng như hình thành các ổ dịch ở trường mầm non, nhóm trẻ và cộng đồng. Chỉ trong 9 tháng của năm 2020, TP HCM ghi nhận 6.358 ca bệnh TCM.

Chủ quan sẽ mang họa

Theo Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế, TCM là bệnh phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Bệnh có nguy cơ lây nhiễm mạnh nhất trong tuần đầu tiên sau khi một người nhiễm bệnh và có thể kéo dài vài tuần.

Bệnh lây từ người này sang người khác thông qua hành động hắt hơi, ho, tiếp xúc với dịch tiết của nốt phồng rộp và phân người nhiễm bệnh. Điều đáng lưu ý là một người có thể nhiễm bệnh TCM nhiều lần do mỗi lần nhiễm bệnh, cơ thể chỉ tạo ra kháng thể với một loại virus nhất định. Vì vậy, dù đã từng nhiễm, người bệnh vẫn có thể mắc bệnh trở lại nếu bị nhiễm virus khác thuộc nhóm Enterovirus.

Triệu chứng bệnh TCM ở người lớn cũng giống như ở trẻ em, gồm: ho, sốt, xổ mũi, mệt mỏi, nôn mửa, tiêu chảy, đau họng, đau nhức cơ, ăn uống không ngon… Các nốt phồng xuất hiện ở lưỡi, nướu, bên trong má và thường gây đau. Lòng bàn tay, bàn chân hoặc thậm chí là mông xuất hiện những ban đỏ nhưng không gây ngứa. Phụ nữ mắc bệnh TCM khi mang thai có thể tăng nguy cơ sẩy thai, thai chết lưu, nhiễm trùng.

Giới chuyên gia cho biết bệnh TCM có thể tự khỏi sau 7 đến 10 ngày. Bệnh chưa có vắc-xin hoặc thuốc điều trị cụ thể. Tuy nhiên, có thể chủ động làm giảm nhẹ triệu chứng của bệnh TCM như uống thuốc giảm đau, hạ sốt cùng chế độ nghỉ ngơi hợp lý.

Dù hiếm khi xảy ra ở người lớn nhưng bệnh TCM có thể gây nên những biến chứng sức khỏe nhất định cho hệ thần kinh như viêm màng não, viêm tủy sống. Ngoài ra, lâu nay không ít người nghĩ rằng bệnh sốt xuất huyết (SXH) chỉ có ở trẻ nhỏ, người lớn gần như miễn nhiễm, ít bị mắc bệnh. Các chuyên gia y tế cảnh báo chính vì chủ quan này mà nhiều người lớn đã bị chết oan do trở tay không kịp. Nhiều người lớn mắc SXH mà không biết, cứ nghĩ bị cảm cúm, sốt thông thường nên tự uống thuốc, làm bệnh tiến triển nặng hơn.

Ở nữ giới, khi mắc SXH làm xuất huyết âm đạo không trùng với chu kỳ kinh nguyệt và điều đó khiến nhiều người nhầm tưởng mắc bệnh phụ khoa.

BS chuyên khoa II Nguyễn Hữu Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, khuyến cáo người lớn không nên chủ quan, cần thường xuyên thực hiện các biện pháp phòng chống TCM, SXH tại chính ngôi nhà của mình. Khi phát hiện những triệu chứng bất thường phải đi khám ngay để điều trị kịp thời, hạn chế tử vong.