New York Times điều tra nữ tiến sĩ Hong Kong tung thuyết âm mưu về virus corona - Ảnh 1.

Cuộc trả lời phỏng vấn của tiến sĩ Li-Meng Yan trong chương trình của nhà báo Tucker Carlson phát sóng tháng 9 năm nay đã thu hút ít nhất 8,8 triệu lượt xem online. Hai mạng xã hội Facebook và Instagram đã gắn nhãn nội dung này là tin giả – Ảnh chụp màn hình

Theo báo New York Times, nữ tiến sĩ này đã trở thành “ngôi sao” trên truyền thông và mạng xã hội sau khi được sắp xếp, tạo cơ hội xuất hiện trên truyền thông chính thống của Mỹ và tung ra những cáo buộc không có căn cứ, cho rằng virus corona là vũ khí sinh học do Trung Quốc tạo ra.

Điều tra của tờ NYT cho biết có hai nhóm đang ngày càng gắn kết với nhau hơn đã hợp tác trong việc phát tán thông tin sai lệch và “thổi” bà Yan thành hiện tượng nổi tiếng với thuyết âm mưu về virus corona.

Trong hai nhóm đó, một là nhóm những người Trung Quốc đang sống lưu vong tại Mỹ, tiêu biểu có tỉ phú Quách Văn Quý (Guo Wengui) và nhóm còn lại là các thành phần cánh hữu, trong đó có cựu cố vấn Stephen Bannon của ông Trump.

Hai nhóm này đã thu xếp để đưa tiến sĩ Yan tới Mỹ, lo chỗ ở cho bà và chỉ dẫn về cách thức xuất hiện trên truyền thông, giúp bà Yan có được những cuộc trả lời phỏng vấn với những đài truyền hình theo xu hướng bảo thủ ở Mỹ.

Theo báo NYT, khoảng giữa tháng 1 năm nay, bà Yan đã nghe phong thanh những tin đồn nói về một loại virus mới nguy hiểm ở Trung Quốc đại lục.

Cảm thấy lo lắng cho sự an toàn cá nhân và nghề nghiệp, bà đã liên lạc và chia sẻ thông tin này với người chủ một kênh YouTube yêu thích bằng tiếng Trung, người này nổi tiếng vì có quan điểm chỉ trích chính phủ Trung Quốc.

Trong vài ngày sau đó, người chủ kênh YouTube đã thông báo với khoảng 100.000 người đang theo dõi kênh của ông rằng virus corona chủng mới là một thứ mà chính phủ Trung Quốc cố tình tạo ra và phát tán.

Người này chỉ tung tin và không nêu tên người đã thông báo đầu tiên (chính là bà Yan) cho ông về virus, dẫn lý do có thể gây nguy hiểm cho người đó nếu ông tiết lộ.

Tuy nhiên tới tháng 9 năm nay, bà Yan tỏ ra không còn lo ngại gì. Bà xuất hiện trên Đài Fox News của Mỹ, đưa ra những cáo buộc với hàng triệu khán giả rằng virus corona chủng mới (SARS-COV-2) là một loại vũ khí sinh học do Trung Quốc tạo ra.

Chỉ sau một đêm, tiến sĩ Yan lập tức trở thành hiện tượng trên các kênh truyền thông cánh hữu. Các nhà cố vấn cấp cao nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump và các nhà bình luận theo quan điểm bảo thủ nhất loạt ca ngợi bà như một người anh hùng.

Tuy nhiên, cũng rất nhanh, cuộc trả lời phỏng vấn gây bão dư luận của bà Yan trên Đài Fox News đã bị các mạng xã hội như Facebook, Instagram gắn nhãn “tin giả”.

Tỷ phú bất động sản Trung Quốc Quách Văn Quý còn được biết đến với tên gọi Miles Kwok, đào tẩu sang Mỹ cách đây 5 năm sau khi một đối tác của ông bị bắt về tội tham nhũng.

Ông Quách là một trong những gương mặt bị truy nã gắt gao nhất Trung Quốc vì hàng loạt tội danh, bao gồm hối lộ và cưỡng dâm. Quách nói ông vô tội và cho rằng các cáo buộc trên mang động cơ chính trị.

D. KIM THOA