Đó là một trong các nội dung được đưa ra trong cuộc hội đàm giữa ông Duterte và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa đến thăm Philippines nhân chuyến công du 4 nước Đông Nam Á. Trước đó, ông Ngụy đã đến Indonesia, Malaysia và Brunei.

Tổng thống Duterte cho biết phái đoàn Trung Quốc là phái đoàn cấp cao nước ngoài đầu tiên thăm Philippines kể từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, điều này cho thấy Trung Quốc đánh giá cao tầm quan trọng các mối quan hệ giữa hai nước.

Ông Duterte khẳng định duy trì hòa bình và ổn định ở biển Đông là lợi ích chung của tất cả các quốc gia trong khu vực.

Philippines đổi chiều về biển Đông với Trung Quốc - Ảnh 1.

Tổng thống Duterte cho biết phái đoàn Trung Quốc là phái đoàn cấp cao nước ngoài đầu tiên thăm Philippines kể từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát. Ảnh: Cung điện Malacañang

Vị lãnh đạo này nhấn mạnh rằng Manila hy vọng tất cả các bên sẽ giải quyết mâu thuẫn và tranh chấp thông qua kênh hữu nghị trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, qua đó mang lại hòa bình và ổn định lâu dài ở biển Đông. “Tất cả các tranh chấp phải được giải quyết một cách hòa bình” – ông Duterte nói.

Trước đó, cùng ngày, ông Ngụy đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana – một nhân vật có những lời chỉ trích gay gắt về hành vi hàng hải của Trung Quốc.

Tại cuộc gặp gỡ, hai quan chức cam kết giữ gìn hòa bình và ổn định tại biển Đông, giải quyết các tranh chấp một cách thân thiện, thúc đẩy sự tin tưởng và lợi ích đôi bên. Hai ông cũng bàn về việc đàm phán Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC).

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh rằng việc duy trì sự ổn định ở biển Đông là trách nhiệm chung của Trung Quốc và Philippines. Ông Ngụy cho rằng hai nước cần phải tôn trọng nguyên tắc rằng các vấn đề khu vực phải được giải quyết thông bởi các quốc gia trong khu vực, thông qua tham vấn.

Ngoài ra, Trung Quốc đã cam kết tài trợ 20 triệu USD trang thiết bị không gây sát thương cho Philippines. 

Philippines đổi chiều về biển Đông với Trung Quốc - Ảnh 2.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana (trái) tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa ngày 11-9. Ảnh: AP

Điều đáng chú ý là nội dung vừa nêu của bản thông báo cuộc gặp giữa hai quan chức Trung Quốc và Philippines được cho là đã bị điều chỉnh nhiều so với bản gốc được công bố vài phút trước đó.

Cụ thể, trong bản ban đầu, ông Lorenzana nói với ông Ngụy rằng Philippines sẽ tuân thủ đúng phán quyết của Tòa trọng tài thường trực năm 2016 về việc bác bỏ yêu sách phi pháp của Trung Quốc tại biển Đông “mà không nhượng bộ hay thay đổi gì”.

Ông Lorenzana cũng nói rằng quân đội Philippines sẽ tiếp tục tuần tra thường lệ tại biển Đông và thách thức bất cứ hoạt động nào gây tổn hại đến chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của nước này. Hiện chưa rõ lý do bản tuyên bố này bị rút lại và cả Manila lẫn Bắc Kinh đều chưa bình luận gì về việc này.

Nhà nghiên cứu Collin Koh từ Trường nghiên cứu quốc tế S Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, nhận định động thái đưa ra lập trường mạnh mẽ hơn về biển Đông “muộn màng” có thể là một biện pháp giảm bớt áp lực đối với chính quyền của ông Duterte. Cách tiếp cận hòa giải của Tổng thống Duterte trong vấn đề Trung Quốc không được hầu hết dư luận trong nước ủng hộ.