Tác giả 2 bức cổ động ‘đạo nhái’: Tôi rất buồn và nhục nhã, chỉ muốn chui xuống lỗ - Ảnh 1.

Họa sĩ Dương Ngân Hải thừa nhận bức tranh của anh (bên phải) là đạo nhái tác phẩm anh tìm thấy trên mạng (bên trái) – Ảnh tư liệu

Chiều 6-7, anh Dương Ngân Hải đã có những chia sẻ chân thành với Tuổi Trẻ Online về thông tin cho rằng anh đã “đạo nhái” hai tác phẩm của hai họa sĩ Liên Xô và Ukraine, đem dự thi và được trao giải hai cuộc thi sáng tác tranh cổ động do Cục Văn hóa cơ sở thuộc Bộ Văn hóa – thể thao và du lịch tổ chức năm 2017 và 2020, cũng như “cơn bão táp dư luận” mà anh và gia đình đang phải gánh chịu.

Giống hệt tác phẩm của họa sĩ nước ngoài

Thời gian gần đây, một số họa sĩ đã thông tin trên Facebook về việc bức tranh cổ động Hòa bình, ổn định, phát triển và thịnh vượng của họa sĩ Dương Ngân Hải được Cục Văn hóa cơ sở trao giải khuyến khích cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền năm APEC Việt Nam 2017 là tác phẩm “đạo nhái” lại một bức tranh cổ động về kỳ Thế vận hội 1980 tổ chức tại Liên Xô của một họa sĩ Liên Xô.

Tiếp đó, bức tranh cổ động Một ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng của họa sĩ này tham dự cuộc thi sáng tác tranh cổ động Tuyên truyền văn hóa năm Chủ tịch ASEAN 2020 do Cục Văn hóa cơ sở tổ chức cũng là một tác phẩm đạo nhái lại bức tranh cổ động của một họa sĩ Ukraine đã từng công bố năm 2015.

Tác giả 2 bức cổ động ‘đạo nhái’: Tôi rất buồn và nhục nhã, chỉ muốn chui xuống lỗ - Ảnh 2.

Tác phẩm Một ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng của Dương Ngân Hải tham gia cuộc thi sáng tác tranh cổ động Tuyên truyền văn hóa năm Chủ tịch ASEAN 2020 – Ảnh tư liệu

Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, nhà báo Phan Việt Hùng – một người có nhiều năm du học ở Liên Xô cũ – cho biết tác phẩm mà họa sĩ Dương Ngân Hải đã “mượn” cho sáng tác Hòa bình, ổn định, phát triển và thịnh vượng là một trong những bức tranh cổ động tiêu biểu nhất về kỳ Thế vận hội 1980 do họa sĩ A. Arkhipenko sáng tác.

Nguyên bản của tác phẩm này được in tuyên truyền ở Liên Xô từ năm 1978, phía dưới hình chú chim bồ câu có dòng chữ tiếng Nga màu đỏ có nghĩa “Thể thao phục vụ hòa bình và tình hữu nghị các dân tộc”. 

Tác phẩm còn có một phiên bản bằng tiếng Anh phục vụ công tác đối ngoại, chỉ có dòng chữ MOSCOW 1980.

Không chỉ in ápphich dán nơi công cộng, để phục vụ tuyên truyền, từ 1978 Liên Xô đã cho in bưu thiếp, in lịch bỏ túi có hình bức tranh cổ động này của họa sĩ A. Arkhipenko. 

“Trong bức tranh cổ động Olympic 1980, không phải vô cớ mà họa sĩ Arkhipenko vẽ dải lụa 5 màu đâu. Đó chính là màu của 5 vòng tròn Olympic. Vậy mà bức tranh cổ động của tác giả Dương Ngân Hải sáng tác về chủ đề APEC lại cũng sao nguyên cả 5 màu Olympic”, ông Hùng phân tích.

Tác giả 2 bức cổ động ‘đạo nhái’: Tôi rất buồn và nhục nhã, chỉ muốn chui xuống lỗ - Ảnh 3.

Tác phẩm được cho là của họa sĩ Ukraine mà họa sĩ Dương Ngân Hải đã “mượn” cho sáng tác Một ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng – Ảnh tư liệu

Tôi sai, mong không ai mắc sai lầm như tôi

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, họa sĩ Hải thừa nhận những thông tin về việc đạo tranh của anh là “cũng có phần đúng”, anh “có đạo nhái” và anh “không biết nói thế nào”.

Họa sĩ Hải giải thích rằng trong quá trình sáng tác hai tác phẩm trên, đã tìm hiểu trên mạng xã hội và tìm thấy hai tác phẩm rất phù hợp với ý tưởng mà mình đang muốn thể hiện nên đã “mượn” từ đó để thể hiện những ý đồ của mình.

Ông Hải giải thích rằng mình làm việc này một cách “hồn nhiên” chứ không hề ý thức sâu sắc chuyện bản quyền trong tranh cổ động, “bởi lẽ tranh cổ động lâu nay vốn ít sáng tạo, chỉ có một số hình ảnh, biểu tượng được sử dụng lặp đi lặp lại, quen thuộc để đạt được hiệu quả tuyên truyền rộng rãi”.

“Tôi thật sự đã không nghĩ sâu xa, nên vô tình mà phạm lỗi. Nếu biết hậu quả ghê gớm như vậy thì tôi không dám làm. Dù sao tôi cũng thấy mình đã sai, tôi không biết phải nói thế nào. Đây là một bài học lớn đối với tôi và tôi sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc”, họa sĩ Dương Ngân Hải giãi bày.

Họa sĩ cho biết chỉ nhận được những thông tin phản hồi về 2 tác phẩm “đạo nhái” của mình vào sáng nay (6-7) và ông cùng gia đình đang phải chịu áp lực ghê gớm.

“Tôi rất buồn, cảm giác bế tắc tới mức không muốn sống, nhục nhã quá, chỉ còn muốn chui xuống lỗ”, họa sĩ thành thật chia sẻ.

Ông nói “cú ngã” này có thể khiến ông không thể đứng dậy mà tiếp tục làm nghề được nữa. Vì vậy mà ông mong bài học của mình sẽ có ích cho những nghệ sĩ khác, nhắc nhở mọi người không bước vào sai lầm của mình, ý thức về tôn trọng bản quyền tốt hơn.

Tuổi Trẻ Online đã liên hệ với người phát ngôn của Bộ Văn hóa – thể thao và du lịch – ông Nguyễn Thái Bình chiều 6-7 về việc này. Ông Bình cho biết đã nhận được thông tin và đang yêu cầu báo cáo vụ việc.

Ông cũng nói thông tin trao giải khuyến khích cuộc thi sáng tác tranh cổ động Tuyên truyền văn hóa năm Chủ tịch ASEAN 2020 cho tác phẩm Một ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng của họa sĩ Dương Ngân Hải là chưa chính xác. Ban tổ chức chưa chính thức công bố giải thưởng của cuộc thi này.

Họa sĩ Dương Ngân Hải hiện là hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hà Tĩnh, làm việc tại Hà Tĩnh với công việc của một họa sĩ đồ họa. Ông từng có một số tác phẩm tranh cổ động được đánh giá cao như:

– Tác phẩm Âm vang Điện Biên được Cục Văn hóa cơ sở trao tặng giải khuyến khích năm 2009;

– Tác phẩm Tiếp bước cha ông tô thắm màu cờ Tổ quốc tham gia Triển lãm mỹ thuật khu vực IV – Bắc miền Trung năm 2013;

– Tác phẩm Hòa bình và công lý cho Biển Đông được Hội Mỹ thuật Việt Nam đề nghị Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam tặng giấy khen năm 2014.