Thổ Nhĩ KỳNhững bức ảnh chụp vào năm 2019 và 2020 từ thiết bị chụp mặt đất trên vệ tinh Landsat 8 hé lộ thị trấn cổ Hasankeyf sắp bị nhấn chìm.

Thị trấn Hasankeyf trong ảnh chụp vào ngày 22/2/2019 trước khi cư dân buộc phải sơ tán. Ảnh: NASA.

Thị trấn Hasankeyf trong ảnh chụp vào ngày 22/2/2019 trước khi cư dân buộc phải sơ tán. Ảnh: NASA.

Trong ảnh chụp hồi tháng 2/2019, chỉ có một lượng nước nhỏ xung quanh Hasankeyf. Nhưng khi vệ tinh chụp bức ảnh thứ hai vào ngày 12/3/2020, phần lớn thị trấn đã bị ngập. Theo NASA, tính đến tháng 2/2020, lượng nước sau đập dâng lên ở mức khoảng 15 cm mỗi ngày. Tính đến nay, đập nước mới chỉ đầy khoảng 1/4, có nghĩa mực nước vẫn có thể dâng cao thêm 50 m trong những tháng tới. Khi đó, những kiến trúc lịch sử và cổ vật ở Hasankeyf có thể bị nhấn chìm gần như hoàn toàn.

Cư dân địa phương sơ tán khỏi thị trấn trước tháng 10/2019 và tái định cư trên một ngọn đồi tên New Hasankeyf. Sau khi hồ chứa nước đầy, họ có thể qua lại giữa thị trấn cũ và mới bằng phà.

Ảnh vệ tinh ngày 17/3/2020 cho thấy thị trấn cổ đại sắp ngập bởi đập nước mới. Ảnh: NASA.

Ảnh vệ tinh ngày 17/3/2020 cho thấy thị trấn cổ đại sắp ngập bởi đập nước mới. Ảnh: NASA.

Hasankeyf là một trong những khu định cư có người ở liên tục lâu đời nhất thế giới. Bằng chứng về sự tồn tại của thị trấn xuất hiện trong 20 nền văn hóa, bắt đầu từ 12.000 năm trước. Điều này biến Hasankeyf thành một thị trấn giàu truyền thống lịch sử cùng với những đồ tạo tác được bảo tồn trong suốt hàng nghìn năm, từ khu mộ, nhà tắm cổ đại, đền thờ tới hang động.

Dự án xây đập Ilisu vấp phải sự phản đối của cả người dân địa phương và các tổ chức quốc tế. Là một trong những công trình thủy điện lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ, theo dự kiến đập Ilisu có công suất 1.200 megawatt điện, đáp ứng khoảng 1,5% nhu cầu của cả nước. Đây là một phần quan trọng trong dự án cải thiện đời sống cho các khu vực nghèo và kém phát triển nhất. Tuy nhiên, dự án cũng khiến hơn 80.000 người phải thay đổi nơi ở, ảnh hưởng tới 199 khu dân cư dọc sông Tigris và giảm nguồn cung cấp nước ở Syria và Iraq.

Phương Hoa (Theo IB Times)