Ông chủ Nhà Trắng cho biết ông đưa ra lệnh trên vì WHO tin tưởng vào những gì Trung Quốc nói về dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (Covid-19) và không chia sẻ thông tin khi dịch bệnh này lây lan nhanh.

Đáp lại, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Zhao Lijian cho biết Bắc Kinh “quan ngại sâu sắc” về quyết định trên và kêu gọi Washington làm tròn trách nhiệm của mình.

“Quyết định của Mỹ sẽ làm suy yếu năng lực của WHO và cản trở sự hợp tác quốc tế. Trung Quốc sẽ luôn ủng hộ WHO đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe công cộng quốc tế và ứng phó dịch bệnh toàn cầu” – ông Zhao nói.

Trung Quốc phản ứng Mỹ, cam kết ủng hộ WHO - Ảnh 1.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Ảnh: Reuters

Ông Zhao cũng khẳng định Bắc Kinh đã cập nhật thông tin “kịp thời” cho WHO và bác bỏ cáo buộc Trung Quốc “không minh bạch” về dịch bệnh.

Động thái hạn chế hỗ trợ dành cho WHO giữa lúc đại dịch bùng phát của Mỹ là chưa từng có tiền lệ, dẫn đến làn sóng chỉ trích của nhiều chuyên gia và quan chức các nước.

WHO cũng là nguồn gây căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc trong những tháng qua. Không lâu sau khi xuất hiện thông tin về dịch bệnh bùng phát tại Trung Quốc, Mỹ đã gây sức ép để đưa chuyên gia nước này vào phái đoàn của WHO đến Trung Quốc làm việc.

Trong khi đó, WHO thường xuyên đánh giá cao phản ứng của Trung Quốc đối với cuộc khủng hoảng nhưng đối mặt chỉ trích là đã chậm tuyên bố Covid-19 là đại dịch.

Vấn đề là chính ông Trump cũng thường xuyên ca ngợi Bắc Kinh vì cách xử lý dịch bệnh hồi tháng 1 và tháng 2 trước khi chuyển hướng chỉ trích WHO “lấy Trung Quốc làm trung tâm”, chủ yếu dựa vào thông tin về dịch Covid-19 do nước này cung cấp.

WHO đã làm gì?

31-12-2019: Một ngày sau khi Trung Quốc thông báo về một chùm ca viêm phổi (sau này được xác định là Covid-19) tại TP Vũ Hán, WHO đã lập một nhóm hỗ trợ quản lý sự cố (IMST) ở cả 3 cấp: trụ sở chính, trụ sở khu vực và các quốc gia thành viên.

4-1-2020: WHO thông báo trên mạng xã hội về một chùm ca nhiễm viêm phổi tại TP Vũ Hán nhưng không có trường hợp tử vong nào.

10-1-2020: WHO công bố các hướng dẫn trên mạng về cách thức phát hiện, xét nghiệm và xử lý các ca nghi nhiễm, dựa trên những gì được biết về virus gây bệnh khi đó.

14-1-2020: Quan chức WHO ghi nhận rằng có thể đã xảy ra sự lây nhiễm hạn chế từ người sang người đối với virus.

20 và 21-1-2020: Các chuyên gia của Trung Quốc và WHO đến Vũ Hán.

22-1-2020: Phái bộ WHO tại Trung Quốc ra tuyên bố, theo đó có bằng chứng về sự lây nhiễm giữa người tại TP Vũ Hán nhưng cần điều tra thêm.

28-1-2020: Một phái đoàn cấp cao của WHO do Tổng thư ký Tedros Adhanom Ghebreyesus dẫn đầu đến Bắc Kinh. Tại đây, ông Tedros ca ngợi nỗ lực ứng phó dịch bệnh của Trung Quốc.

11-3-2020: WHO gọi Covid-19 là đại dịch.

20-3-2020: Đài Loan cáo buộc WHO không trao đổi về cảnh báo sớm của hòn đảo này về khả năng lây nhiễm virus giữa người.

8-4-2020: WHO cho rằng vẫn còn quá sớm để nới lỏng các biện pháp nhằm khống chế dịch bệnh.

9-4-2020: Mỹ cáo buộc WHO đặt chính trị lên trên hết khi phớt lờ cảnh báo của Đài Loan về dịch bệnh tại Trung Quốc.

10-4-2020: WHO công khai bác bỏ cáo buộc của Đài Loan.


P.Võ (Theo Bloomberg, Reuters, The New York Times)