Hơn chục năm chiến đấu với nhóm Hồi giáo cực đoan Boko Haram, Nigeria đang nhận được một số vũ khí mới, trong đó có 2 máy bay không người lái tấn công (UAV) Wing Loong II (Dực Long) của Trung Quốc. 6 chiếc UAV tấn công khác, không được nêu rõ thương hiệu và xuất xứ, sẽ được chuyển đến nước này vào đầu năm sau.

Thương vụ UAV Wing Loong II nói trên là của Tập đoàn Công nghiệp hàng không Trung Quốc (AVIC). UAV Wing Loong II lần đầu tiên xuất hiện tại triển lãm hàng không ở Trung Quốc vào tháng 10-2016 và có đợt bay thử nghiệm đầu tiên vào tháng 2-2017. Wing Loong II được thiết kế cho các sứ mệnh tấn công và trinh sát, có thể mang theo 480 kg khí tài, trong đó có tên lửa diệt hạm YJ-9E. Wing Loong II có chiều dài 11 m và sải cánh 20,5 m, có thể bay liên tục 20 giờ với vận tốc 150-370 km/giờ.

Ulrike Franke – chuyên gia chính sách tại châu Âu – cho biết máy bay không người lái của AVIC có 2 ưu thế: rẻ hơn so với máy bay của các nhà sản xuất ở Mỹ hoặc Israel, và Trung Quốc không quan tâm nhiều đến việc chúng được sử dụng như thế nào. Chuyên gia Ulrike Franke nói: “Trung Quốc sẵn sàng xuất khẩu máy bay không người lái có vũ trang cho hầu hết các quốc gia”. AVIC đã không bình luận gì về thông tin này.

Trung Quốc bị tố khơi mào cuộc chạy đua vũ trang mới  - Ảnh 1.

UAV Wing Loong II do Trung Quốc chế tạo. Ảnh: SCMP

Theo Bloomberg, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã sử dụng máy bay không người lái của AVIC trong cuộc nội chiến ở Libya. Ai Cập đã cùng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tấn công phiến quân ở bán đảo Sinai và quân đội do Ả Rập Saudi dẫn đầu đã triển khai UAV ở Yemen.

Chương trình máy bay không người lái, kết hợp với việc cung cấp máy bay chiến đấu, máy bay huấn luyện, máy bay vận tải và máy bay trực thăng tấn công, đã đưa AVIC lên vị trí hàng đầu của ngành buôn bán vũ khí toàn cầu.

Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) có trụ sở ở Thụy Điển, doanh số bán vũ khí của AVIC trong năm 2019 lên tới 22,5 tỉ USD, tăng 2,7% so với một năm trước đó, xếp thứ 6 trên thế giới, sau 5 công ty của Mỹ.

Cũng theo SIPRI, trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã giao 220 máy bay không người lái cho 16 quốc gia.

Michael Horowitz, giáo sư khoa học chính trị tại trường Đại học Pennsylvania (Mỹ), nhận định chuyện đó đã thúc đẩy các quốc gia khác tăng cường khả năng của họ trong lĩnh vực UAV.

Trung Quốc bị tố khơi mào cuộc chạy đua vũ trang mới  - Ảnh 2.

Mỹ hiện vẫn vượt trội về công nghệ UAV và vũ khí laser. Ảnh: NBC News

Nhật Bản, Hàn Quốc và Belarus đang phát triển công nghệ máy bay không người lái. Thổ Nhĩ Kỳ đã cung cấp máy bay không người lái, giúp Azerbaijan đánh bại Armenia trong cuộc xung đột năm ngoái ở khu vực Nagorno-Karabakh. Vào tháng 1, Nga đồng ý gửi máy bay không người lái đến Myanmar và đang nghiên cứu các mẫu tầm xa hơn.

Về phía chính phủ Trung Quốc, họ bác bỏ cáo buộc rằng Bắc Kinh đang thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang. Trung Quốc nói rằng họ chỉ nhằm mục đích cải thiện khả năng phòng thủ của khách hàng.

Không giống như Mỹ, Trung Quốc không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước đó, theo lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh trong cuộc họp báo vào tháng 2. Bà Hoa nói: “Chúng tôi thận trọng và có trách nhiệm trong việc xuất khẩu vũ khí. Điều này hoàn toàn khác với những gì Mỹ làm”.

Việc thúc đẩy chương trình máy bay không người lái của Trung Quốc đặt ra một thách thức cho Tổng thống Joe Biden khi ông cố gắng thoát khỏi chính sách đối ngoại đơn độc của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump.